9 lipca 2026 roku na Wydziale Architektury Politechniki Poznańskiej ogłoszono wyniki ogólnopolskiego konkursu architektonicznego „Budynki z wielkiej płyty na nowo – rewitalizacja części wspólnych z poprawą dostępności”. W wydarzeniu uczestniczyli także przedstawiciele Spółdzielni Mieszkaniowej „Osiedle Młodych” w Poznaniu.
Konkurs zorganizowały wspólnie: Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa Oddział w Poznaniu, Stowarzyszenie Architektów Polskich Oddział Poznań, Wydział Architektury Politechniki Poznańskiej oraz Towarzystwo Miłośników Miasta Poznania im. Cyryla Ratajskiego.
Jego celem było znalezienie rozwiązań, które mogą pomóc dostosować budynki z wielkiej płyty do współczesnych potrzeb mieszkańców. Projektanci zajęli się przede wszystkim poprawą dostępności stref wejściowych i części wspólnych, ich funkcjonalnością i estetyką, a także technicznymi oraz finansowymi możliwościami realizacji proponowanych zmian.
Budynek na os. Orła Białego wśród konkursowych przykładów
Uczestnicy przygotowywali koncepcje dla budynków wykonanych w systemie szczecińskim oraz systemie Rataje. Jednym z obiektów wybranych do opracowania był 11-kondygnacyjny budynek na os. Orła Białego 6–28.
Spółdzielnia Mieszkaniowa „Osiedle Młodych” w Poznaniu była jednym ze sponsorów konkursu. Jej zaangażowanie umożliwiło włączenie ratajskiego budynku do przedsięwzięcia i poddanie go analizie architektów oraz projektantów. Podczas wizji lokalnej uczestnicy mogli zobaczyć jego układ komunikacyjny, strefy wejściowe i klatki schodowe oraz bezpośrednio zapoznać się z występującymi w nim barierami architektonicznymi.
– Cieszymy się, że zostaliśmy zaproszeni do udziału w tym przedsięwzięciu. Dzięki niemu projektanci mogli zobaczyć nasz budynek z bliska i przedstawić własne propozycje jego modernizacji. Dla Spółdzielni to wartościowy materiał oraz świeże spojrzenie na problemy, z którymi mierzymy się w budynkach z wielkiej płyty – mówi Ireneusz Schiller, Prezes Zarządu SM „Osiedle Młodych” w Poznaniu.
Spośród 14 najwyżej ocenionych prac dwie dotyczyły budynku na os. Orła Białego, a jedna z nich otrzymała wyróżnienie. Przygotowane koncepcje pozwalają spojrzeć na dobrze znany obiekt z nowej perspektywy i poznać propozycje projektantów, którzy mogli przeanalizować jego funkcjonowanie oraz wskazać możliwe kierunki zmian.
– Udział w takich przedsięwzięciach pozwala nam korzystać z wiedzy środowiska akademickiego, architektów i młodych projektantów. Chcemy dokładnie zapoznać się z przedstawionymi rozwiązaniami i sprawdzić, które z nich mogą stać się inspiracją dla przyszłych działań remontowych. Budowanie takiej współpracy ma dla nas znaczenie, ponieważ może przynosić konkretne korzyści mieszkańcom – dodaje Ireneusz Schiller.
Dostępność ważnym kierunkiem modernizacji
Projektanci przedstawili m.in. propozycje zapewnienia dostępu do windy bezpośrednio z poziomu chodnika, przebudowy szybów windowych i układu schodów oraz poprawy oznakowania, oświetlenia i zagospodarowania przestrzeni przed wejściami.
Usuwanie barier architektonicznych jest również jednym z kierunków inwestycji prowadzonych przez Spółdzielnię. Przykładem jest zakończona w tym roku modernizacja windy w budynku na os. Czecha 70. Przebudowa umożliwiła mieszkańcom dostęp do niej bezpośrednio z poziomu wejścia do budynku, bez konieczności pokonywania schodów prowadzących wcześniej na półpiętro (Więcej na ten temat można przeczytać tutaj.).
– Każdy budynek ma inną konstrukcję i wymaga indywidualnego podejścia. Współpraca ze środowiskiem architektów i uczelniami pozwala nam poznawać nowe rozwiązania oraz oceniać, które z nich mogą pomóc w stopniowym zwiększaniu dostępności naszych zasobów. Takie spojrzenie z zewnątrz jest szczególnie cenne przy planowaniu przyszłych modernizacji – podkreśla Marcin Zastawny, kierownik Działu Technicznego Osiedla Orła Białego, który z ramienia Spółdzielni koordynował współpracę z organizatorami konkursu.
Konkursowe opracowania mają charakter koncepcyjny i nie są projektami kierowanymi bezpośrednio do realizacji. Wykorzystanie konkretnych rozwiązań wymagałoby dalszych analiz technicznych, prawnych i finansowych, dostosowania ich do danego budynku oraz współpracy z autorami. Mogą one jednak inspirować przyszłe działania remontowe, a po odpowiednim przygotowaniu – także znaleźć zastosowanie w praktyce.
Księga dobrych praktyk
Do konkursu zgłosiło się 105 zespołów projektowych, a sąd konkursowy ocenił 49 prac. Przyznano trzy nagrody główne oraz trzy wyróżnienia.
Jednym z najważniejszych rezultatów przedsięwzięcia ma być opracowanie „Księgi dobrych praktyk”. Zostaną w niej zebrane najlepsze i możliwe do wdrożenia rozwiązania dotyczące modernizacji stref wejściowych oraz części wspólnych budynków wielkopłytowych. Materiał ma zostać przekazany samorządom, spółdzielniom i wspólnotom mieszkaniowym jako źródło wiedzy oraz inspiracji przy przygotowywaniu własnych inwestycji.
Materiał z gali podsumowującej konkurs i prezentacji przygotowanych koncepcji można obejrzeć w relacji Ratajskiej Telewizji Kablowej.
Tekst / foto: Julia Tritt
